Tuvalet kağıdına ilişkin bilinen en eski kayıt Çin’de tutuldu. 6. yüzyılda yaşamış bilgin ve devlet görevlisi Yan Zhitui (531-591), üzerinde klasik eserlerden alıntılar veya bilgelerin isimleri bulunan kağıtları tuvalette kullanmaya çekindiğini yazmıştı. Söz konusu not, kağıdın o dönemde temizlik amacıyla kullanıldığını gösteren en eski kaynak olarak kabul ediliyor. Satışa sunulan ilk tuvalet kağıdıysa 1857’de ABD’de piyasaya çıktı.
Tuvalet kağıdının icadı için belirlenmiş tek bir tarih bulunmuyor; bu amaçla kağıdı ilk kullananlar Çinlilerdi. Yan Zhitui’nin 6. yüzyıla ait notundan yaklaşık 300 yıl sonra, 851’de Çin’i ziyaret eden bir Arap gezgin, Çinlilerin suyla temizlenmek yerine kağıt kullandığını kaydetti. 1393 tarihli belgelerde, Nanjing’deki saray için yılda yaklaşık 720 bin yaprak tuvalet kağıdı üretildiği belirtiliyor. Yaprakların her biri yaklaşık 60’a 90 santimetre ölçülerindeydi. Hongwu İmparatoru’nun ailesi içinse ayrıca 15 bin yumuşak, kokulu yaprak hazırlanıyordu.
National Geographic’in bildirdiğine göre araştırmacılar, İmparator Wu Di’nin mezarında bulunan, yazı yazmak için fazla kaba nitelikteki kenevir kağıdının 2. yüzyılda tuvalette kullanılmış olabileceğini değerlendiriyor.
Kağıdın yaygınlaşmasından önce insanlar, yaşadıkları bölgeye göre farklı temizlik yöntemleri uyguluyordu. Romalılar, ucunda sünger bulunan ve tersorium adı verilen bir çubuktan yararlanıyordu. Yunanlar ve Romalılar, “pessoi” olarak bilinen kırık seramik veya taş parçalarını da kullanıyordu. Arkeologlar 1992’de Çin’in kuzeybatısında, eski İpek Yolu üzerindeki bir yerleşim yerinde yaklaşık 2 bin yıllık yedi “temizlik çubuğu” buldu. Japonya’da da Nara döneminde (710-784) benzer çubuklar kullanılıyordu.
Seri üretimi yapılan ve satışa çıkarılan ilk tuvalet kağıdını 1857’de ABD’de Joseph Gayetty piyasaya sürdü. Ürün, “J.C. Gayetty’s Medicated Paper for the Water Closet”, başka bir deyişle tuvalet için ilaçlı kağıt adını taşıyordu. Gayetty’nin kağıtları rulo halinde değil, düz yaprak biçimindeydi; her yaprağın üzerine onun adı filigranla işleniyordu. Bu ürünlerin satışı 1920’lere kadar devam etti.
Rulo tuvalet kağıdı 1880’lerde ortaya çıktı ve 1890’da yaygınlık kazandı. Seth Wheeler, kağıdı delikli hale getirme yöntemi için 1871’de patent başvurusunda bulundu. Ardından 13 Şubat 1883’te, karton bir boruya sarılmış ve delikli rulo tuvalet kağıdının patentini aldı. Scott Paper Company 1890’da tuvalet kağıdını rulo halinde satmaya koyuldu; ürünün bugünkü biçimi bu şirket sayesinde yaygınlaştı. Kağıdın kalitesi ise uzun süre tartışma konusu oldu: Northern Tissue markası 1930’lu yıllarda bile ürününü “kıymıksız” olarak tanıtıyordu.
Google Trends verileri, “tuvalet” aramalarının 16 Kasım 2026 günü saat 17.10 civarında artmaya başladığını ve 20 bini geçtiğini gösterdi. Aynı saatlerde bide sistemli klozetlerin ve akıllı klozet kapaklarının yaygınlaştığını, kimi evlerde bu sistemlerin tuvalet kağıdının yerini aldığını aktaran haberler yayımlandı. Okurların Google’da en sık sorduğu soruysa tuvalet kağıdının ne zaman icat edildiğiydi.





YORUMLAR
İLK YORUM YAPAN SEN OL