Kolostomi, kalın bağırsağın (kolon) bir kısmının karın duvarında açılan bir açıklıktan dışarı çıkarılarak ağızlaştırıldığı ameliyattır. Karında meydana getirilen bu açıklık “stoma” olarak adlandırılıyor. Kolostomi uygulanan hastalarda dışkı, normalde olduğu gibi anüsten değil, stoma üzerinden vücuda yapıştırılan özel bir torbaya aktarılıyor. Kolostomi torbası; bağırsak kanseri, bağırsak tıkanması, ciddi bağırsak iltihapları, travma ve doğuştan bazı bozukluklar gibi durumlarda bağırsağı dinlendirmek ya da işlevini kaybetmiş kısmı devre dışı bırakmak için takılıyor. Kolostominin ne olduğu, torbanın neden kullanıldığı, işlemin kalıcı olup olmadığı ve kolostomiyle normal yaşamın sürdürülüp sürdürülemeyeceği en çok merak edilen konular arasında bulunuyor. Kolostomiyle ilgili tüm ayrıntılar şöyle.
Kolostomi, kalın bağırsağın bir bölümünün veya ucunun karın duvarında oluşturulan bir açıklıktan dışarı ağızlaştırıldığı cerrahi bir işlemdir. Tıpta bu açıklık “stoma” olarak isimlendiriliyor. Stoma çoğunlukla pembe-kırmızı renkte, nemli ve ağrı oluşturmayan bir dokudur. Kolostomi uygulanan kişilerde dışkı, stoma yoluyla karın üzerine yapıştırılan kolostomi torbasına ulaşır.
Kalın bağırsağın veya makatın olağan işlevini yapamadığı ya da iyileşme sürecinde dinlendirilmesi gerektiği zamanlarda kolostomi torbası kullanılıyor. Kolostomiye yol açabilecek başlıca durumlar şunlardır:
Kalın bağırsak ve rektum (makat) kanserleri
Bağırsak tıkanması
Divertikülit gibi ciddi bağırsak iltihapları ve bu iltihaplara bağlı delinmeler
Crohn hastalığı ve ülseratif kolit gibi iltihabi bağırsak hastalıkları
Karın bölgesinde ateşli silah ya da kaza nedeniyle oluşan yaralanmalar
Makat çevresindeki ciddi yaralanmalar ve enfeksiyonlar
Bebeklerde görülen doğuştan anüs yokluğu veya Hirschsprung hastalığı gibi bozukluklar
Kolostominin geçici ya da kalıcı olması, hastanın durumuna bağlı olarak değişiyor.
Geçici kolostomi: Bağırsağın iyileşmesi amacıyla belli bir dönem dinlendirilmesi gereken hastalarda uygulanıyor. İyileşme tamamlanınca çoğunlukla birkaç ay içinde ikinci bir ameliyat yapılarak bağırsak yeniden birleştiriliyor ve kolostomi kapatılıyor.
Kalıcı kolostomi: Makatın ya da bağırsağın bir kısmının tümüyle çıkarılmasının gerektiği durumlarda, örneğin makata çok yakın konumlanmış bazı tümörlerde uygulanıyor. Bu hastalarda kolostomi yaşam boyu devam ediyor.
Kolostomiye, kalın bağırsağın hangi kısmından yapıldığına bağlı olarak farklı adlar veriliyor:
Asendan kolostomi: Kalın bağırsağın sağ bölümünde bulunan çıkan kolondan uygulanıyor.
Transvers kolostomi: Kalın bağırsağın karnın üst kısmında yatay uzanan bölümünden gerçekleştiriliyor.
Desendan kolostomi: Kalın bağırsağın sol bölümündeki inen kolondan yapılıyor.
Sigmoid kolostomi: Kalın bağırsağın sonlarına yakın sigmoid kolondan yapılıyor ve en sık uygulanan kolostomi türleri arasında bulunuyor.
Kolostomi kalın bağırsaktan, ileostomi ise ince bağırsağın son kısmı olan ileumdan oluşturuluyor. Kolostomide dışkı daha katı olurken ileostomide kıvamı daha sıvı olabiliyor.
Kolostomi torbası, stoma çevresindeki deriye yapıştırılan özel bir aparat yardımıyla vücuda tutturuluyor. Torbalar tek parçalı veya iki parçalı olarak kullanılabiliyor. Torbanın düzenli aralıklarla boşaltılması ya da yenilenmesi, stoma çevresindeki cildin temiz ve kuru tutulması gerekiyor. Stoma hemşireleri, hastalara torbanın kullanımı konusunda eğitim veriyor.
Kolostomi uygulanan kişilerin çoğu, alışma sürecinin ardından günlük yaşamını sürdürebiliyor. Doktorun tavsiyelerine uyulduğu takdirde iş, seyahat, spor ve sosyal faaliyetlere devam edilebiliyor. Kolostomi torbaları çoğu zaman kıyafetlerin altından görünmüyor. Ağır kaldırma ve beslenme gibi konularda doktorun ve stoma hemşiresinin önerilerini dikkate almak önem taşıyor.
Kolostomi sonrasında stoma çevresinde ciltte kızarma, tahriş veya kanama görülürse; stomanın rengi koyulaşır ya da stoma dışarı doğru sarkarsa gecikmeden doktora başvurmak gerekiyor. Gaz ve koku oluşumunu azaltmak amacıyla beslenme düzenine özen gösterilmesi, bol su içilmesi ve yiyeceklerin iyice çiğnenmesi öneriliyor.





YORUMLAR
İLK YORUM YAPAN SEN OL